– „Ik wist het! Klaar! Alles!“ – schreeuwde Oleg al vanaf de drempel.
– „Waarom maak je zo’n lawaai? Je liet me schrikken. Wat is er gebeurd dat je het hele universum bij elkaar schreeuwt?“ – vroeg Larisa verbaasd, toen ze hem vanuit de keuken tegemoet kwam, waar ze op dat moment het avondeten stond te koken.
– „Klaar, Lara! Dit is een ramp, het is voorbij, een fiasco! We kunnen Oud en Nieuw niet vieren!“ – bij die woorden ging haar man op een poefje zitten en sloeg zijn handen voor zijn gezicht.
Larisa dacht zelfs dat hij huilde, zo van streek was hij.
De vrouw was er al aan gewend dat haar man heel gevoelig was.
Elk feit dat hem uit zijn normale bestaan haalde, leidde tot een heftige reactie.
Gelukkig kon zijn vrouw het serieuze van de onzin onderscheiden en gaf ze haar man op tijd de nodige emotionele steun.
– „Nou, vertel maar, wat is er nu weer gebeurd?“
– „De baas heeft ons gezegd dat er aan het eind van het jaar geen premie komt. Dat we niet moeten wachten en niet moeten hopen. Omdat we heel slecht hebben gewerkt, veel fouten hebben gemaakt en geen beloning hebben verdiend,“ ratelde haar man onsamenhangend, terwijl hij door de emoties bijna oversloeg.
– „Hoe kan dat nou, Lara?“
– „O God! En dat is alles? Waarom moet je dan het hele universum bij elkaar schreeuwen? Is het de eerste keer of zo?“ – zei zijn vrouw, zonder Olegs emoties te delen.
– „Vorig jaar was er ook geen premie. En het jaar dáárvoor ook, als ik me goed herinner. En toch leven we nog. En we hebben de feestdagen ook niet afgezegd.“
– „Maar we hadden hoop, begrijp je? Iedereen, het hele team. Ik had onze dochter een laptop beloofd, en jou een nieuwe donsjas. En nu dan? Zelfs voor de boodschappen voor de feesttafel moeten we geld gaan zoeken. Het salaris gaat op aan leningen, alles moet op tijd betaald worden.“
– „Niets aan de hand, Olezja. Dan koop je het een volgende keer. En aan Vika leggen we uit dat er financiële moeilijkheden in de familie zijn. Ze is al volwassen genoeg, ze zal het begrijpen. Dus kalmeer, lieverd, en kom eten.“
– „Ik schaam me, snap je dat niet? Ik schaam me voor jullie. Wat ben ik voor vader en man als ik niet eens nieuwjaarscadeaus voor mijn gezin heb kunnen verdienen?“
– „Ik denk niet dat het allemaal zo erg is als jij het schildert. Voor de feesttafel vinden we wel geld,“ probeerde Larisa haar man gerust te stellen.
– „Nee, mijn lief, je weet nog niet alles!“ – Oleg sloeg opnieuw zijn handen voor zijn gezicht, overmand door zijn emoties.
– „Wat nog meer? Wat weet ik niet? Nou, zeg het dan, verstop je niet.“
– „Lara, vergeef me, maar ik heb het je niet gezegd… Ik ben een groot bedrag kwijtgeraakt.“
– „Wat?“ – nu was zijn vrouw echt verbaasd.
– „Welke bedragen? Ben je niet goed bij je hoofd?“
– „Nee, met mijn hoofd is alles in orde. Begrijp je, Larisotsjka… Nee, ik kan niet!“
– „Zeg het nou maar, wat heb je uitgehaald? Kom op!“ – zijn vrouw was onverbiddelijk.
– „Ik ben opgelicht door telefonische oplichters. Ik wilde het niet, maar om de een of andere reden heb ik mijn hele voorschot naar hen overgemaakt! Daarna heb ik geld geleend van Ivanytsj, zodat jij me niet zou uitschelden. Ik dacht dat ik alles zou dekken met de nieuwjaarspremie. Maar nu blijkt dat er ook geen premie is!“ – Oleg durfde zijn vrouw niet aan te kijken en praatte ratelend, alsof op automatische piloot.
– „En je hebt me niets gezegd na alles wat je hebt gedaan?“ – was zijn vrouw verbijsterd.
– „Ben je een kind? Kun je zoiets doen, Oleg?“
– „Het is zo gelopen… Maar het is niet mijn schuld.“
– „En nú is het echt tijd om verdrietig te zijn en zelfs in paniek te raken, want wij zitten met z’n tweeën volledig… nou ja, je snapt het! Ik heb pas nog een groot bedrag aan mijn ouders gegeven. Geleend. Omdat ik zeker wist dat we een tijd konden overbruggen met jouw salaris. Maar nu begrijp ik dat er nergens geld vandaan komt,“ zei Larisa vermoeid.
– „A-a-a!“ – schreeuwde Oleg en beet op zijn vuist om de opkomende hysterie te onderdrukken.
– „Hoe moet dat dan? Staat ons honger te wachten? Lara, waarom heb je dat geld gegeven? En onze dochter? Heb je aan haar gedacht?“
– „Stop met hysterisch doen! Dezelfde vragen kan ik jou stellen. Maar mijn geld komt – in tegenstelling tot dat van jou – terug in de familie, al is het niet meteen! Wat heeft het voor zin elkaar verwijten te maken? Nu gaan we beslissen wat we moeten doen. Alhoewel… van jou komt niets. Jij kunt alleen maar geld verkwisten.“
Larisa zwaaide moedeloos met haar hand, al wilde ze op dat moment eigenlijk maar één ding: haar man eens goed een klap verkopen.
Tot Nieuwjaar waren nog maar een paar dagen over, en op de bankpassen van de echtgenoten stond nog steeds niets.
Er was nergens geld te verwachten.
En als volwassenen het gebrek aan een feesttafel nog wel konden verdragen, was het moeilijk om dat aan hun tienjarige dochter uit te leggen.
Er moest dringend besloten worden hoe ze dit jaar Oud en Nieuw zouden vieren.
– „Lara, weet je, ik kreeg vanmorgen ineens een schitterend idee,“ verraste Oleg haar.
– „Echt waar? Is vandaag een speciale dag? Of is Venus met Mars samengekomen? Waar komen ineens normale gedachten vandaan in jouw hoofd?“ – vroeg zijn vrouw spottend.
– „Kom nou, steek me niet. Luister gewoon,“ zei haar man, die helemaal enthousiast was over zijn plan.
– „Kom maar op, lieverd, verras me. De laatste tijd ben je daar toch al mee bezig.“
– „Herinner je je mijn tante Oeljana nog, die in Lipovka woont? We gingen vroeger bij hen op bezoek, toen Vika nog klein was.“
– „Ja, ik herinner het me. En verder?“ – Larisa keek hem onbegrijpend aan.
– „Nou, we kunnen met Nieuwjaar naar hen toe. We zeggen dat we elkaar al lang niet hebben gezien en dat we onze familie missen. Denk eraan hoe tante Oelja altijd van die tafels vol eten maakte,“ ging Oleg vurig verder.
– „Zijn we daar uitgenodigd?“ – Larisa probeerde haar man met beide benen op de grond te houden.
– „Nee, maar we zijn toch familie! We hebben het recht!“ – hield Oleg vol.
– „We vallen gewoon binnen en vieren Nieuwjaar met hen, met tante en oom. En dan hebben we én lekker gegeten én plezier!“
– „Olezja, ik zal het je even populair uitleggen. Vroeger gingen we naar hen toe omdat je tante en haar man ons uitnodigden. Toen leefden je ouders nog, en Vika was klein en grappig, en iedereen wilde haar knuffelen. En we sliepen toen bij jouw ouders, weet je nog? Bij je tante kwamen we alleen op bezoek. Voor een paar uur. Zie je het verschil? Maar nu is alles anders. Waarom denk je dat ze ons nog steeds graag zullen zien?“
– „Lara, jij vroeg mij toch zelf om iets te verzinnen, en ik heb iets verzonnen. Laten we mijn voorstel bekijken. Het is echt niet erg dat ze ons niet hebben uitgenodigd. Zo gaat het toch: met Nieuwjaar gaan mensen bij elkaar op bezoek. En wij komen ook, met jou en Vika!“
– „Tja, ik weet het niet, Oleg. Misschien is dat in onze situatie inderdaad een uitweg. Mijn ouders zijn naar een sanatorium vertrokken, het geld heb ik juist geleend voor die kuur. Naar hen kunnen we niet. Vrienden hebben ons niet uitgenodigd. We zullen jouw variant moeten kiezen. Naar familie gaan. Het belangrijkste is dat ze ons daar fatsoenlijk ontvangen en ons niet wegjagen.“
—
Op de eenendertigste december was het al vanaf de ochtend warm in het huis van Oeljana.
In een grote pan pruttelde zult, bij de warme kachel rees het deeg voor pasteien, en de gastvrouw zelf sneed groenten voor salades en marineerde een gans om later iedereen te trakteren die vandaag naar haar toe zou komen om Oud en Nieuw te vieren.
Omdat haar zoon en dochter met hun gezinnen al lang in de grote stad woonden, ver weg van hun ouders, en zelden op bezoek kwamen, verwachtte Oeljana hen ook deze keer niet.
Daarom nodigde ze vanavond al haar vriendinnen uit – dorpsgenoten met wie ze samen in het dorpskoor zong.
– „Kom naar ons. Mijn Tolja zal blij zijn,“ stelde ze haar vriendinnen voor.
– „Waarom zouden jullie thuis alleen Oud en Nieuw vieren? Jullie kinderen komen ook niet, dat is toch duidelijk. Voor hen is het nu saai om met ons, oude mensen, feest te vieren.“
– „We komen, Oeljana, we komen zeker! Dank je wel dat je ons allemaal bij elkaar wilt brengen!“
Na negen uur ’s avonds begonnen de gasten binnen te druppelen.
In het dorp kom je niet met lege handen, dus op tafel verschenen naast de gerechten van de gastvrouw ook gezouten spek met lagen vlees, huisgemaakte worst, gemarineerde paddenstoelen met knoflook en dille, zuurkool met veenbessen en zelfs gezouten watermeloenen.
De feesttafel boog door onder al dat lekkers.
Maar nog voordat de tevreden gasten en gastheer en gastvrouw goed en wel aan tafel zaten, vloog plotseling de deur open, en met wolken ijzige lucht kwam er nóg iemand binnen.
– „Goedenavond, tante Oelja en oom Tolja!“ – zei luid een onbekende man in een ruige bontmuts.
– „En wie is dat die ons komt bezoeken? Ik herken je zo niet,“ kneep de gastvrouw bijziend haar ogen samen terwijl ze naar de nieuwe gasten toeliep.
– „Dat zijn wij, tante, Oleg en Larisa. En onze dochter is erbij, Viktoria. We zijn gekomen…“ – begon de man onzeker, en liet zijn blik zakken.
– „Och! Wat een verrassing! Wat een blijdschap! Hoe zijn jullie daar zo op gekomen?“ – verbaasde tante Oeljana zich.
– „Tolja, kom eens hier, kijk wie er gekomen is! Ontvang onze lieve gasten. Olezjka, Larotsjka, Vikoesjka!“
De gastheer en gastvrouw begonnen de gasten te omhelzen en vrolijk te roepen.
– „Wat goed van jullie! Wat een vreugde! Wat geweldig!“
– „We dachten: waarom zouden we niet gaan, familie bezoeken,“ antwoordde Larisa, die nu wat ontspande.
– „Goed gedaan dat jullie gekomen zijn! Het is zelfs verrassend dat jullie aan ons oude mensen hebben gedacht! Kom binnen, maak kennis, dit zijn al mijn vriendinnen,“ zei Oeljana.
De gasten kleedden zich uit, lieten de eerste ongemakkelijkheid achter zich en liepen naar de rijk gedekte tafel.
Oleg had gelijk toen hij tegen zijn vrouw zei dat de tafels van zijn tante altijd vol eten stonden.
Dat kwam nu heel goed uit, want ze hadden behoorlijk honger.
Ze hadden meer dan twee uur gereden in hun auto over een besneeuwde weg.
– „Vergeef ons. Het zit zo…“ – begon Larisa aarzelend.
– „We hadden zo’n haast dat we in alle drukte de nieuwjaarscadeaus zijn vergeten. We hadden ze voorbereid, uitgezocht, en vergeten.“
– „Ach, dat geeft niets! We zijn ook zonder cadeaus blij,“ antwoordde de tante met een ondeugende glimlach.
– „Ga snel aan tafel zitten, dan nemen we afscheid van het oude jaar en zingen we vrolijke liedjes.“
Eindelijk konden ze allemaal aan de feestmaaltijd beginnen.
– „Nou, Oeljana, en jij klaagt maar dat je kinderen je zijn vergeten, dat niemand bij jullie komt. En kijk eens: je neef staat hier ineens met zijn gezin. Je hebt toch geen reden om te klagen, hè?“ – verheugden de vriendinnen zich voor de gastvrije gastvrouw.
Toen iedereen al verzadigd was en behoorlijk aangeschoten, ging de gastvrouw naast Larisa zitten.
– „Zeg me eerlijk, Larotsjka,“ vroeg ze sluw en zachtjes, terwijl ze de vrouw van haar neef aankeek.
– „Wat heeft jullie ertoe gebracht om juist op zo’n feestdag naar deze uithoek te komen?“
– „We misten jullie. We waren lang niet bij jullie geweest, dus besloten we langs te komen,“ zei Larisa, terwijl ze haar ogen neersloeg.
Maar toen ze erover nadacht, voegde ze eraan toe.
– „Nee, natuurlijk niet! Het is niet zo, tantetje. Oleg en ik zijn platzak. Het is zo gelopen dat we vlak voor Nieuwjaar helemaal zonder geld zijn komen te zitten. En ook nog met schulden. Toen herinnerden we ons dat bij jullie de tafels altijd vol eten staan. U bent zo gastvrij, tante Oelja! En zo hartelijk. Net als iedereen hier, waarschijnlijk.“
– „Nou, des te beter dat jullie gekomen zijn! Wat maakt het uit waarom jullie gekomen zijn. Mijn man en ik vinden het hoe dan ook fijn!“ – zei de gastvrouw en omhelsde Larisa.
– „En de volgende keer nodigen we jullie bij ons uit. Maar weet je, het is hier zo geweldig, ik verzeker je: zo’n vrolijk Nieuwjaar heb ik nog nooit gehad! En jullie vriendinnen zijn gewoon fantastisch, ondanks hun leeftijd. Wat een energiebommetjes! Ze zingen, dansen en dragen gedichten voor!“
– „Ja, zo zijn ze bij mij – echte artiesten!“
De gasten vertrokken pas twee dagen later.
Op 1 januari lieten de gastheer en gastvrouw hen niet naar huis gaan.
Er stonden nog heel wat leuke dingen op het programma: met de slee van een steile rivieroever zo het ijs op, en naar de grote dorpskerstboom gaan.
Die stond midden in het centrum, en alle inwoners verzamelden zich daar ’s avonds en hadden de grootste lol.
Oleg en Larisa reden uitgerust en gelukkig naar huis.
– „Wacht de volgende keer niet tot jullie weer platzak zijn, kom gewoon zo,“ zeiden de gastheer en gastvrouw glimlachend bij het afscheid.
– „We komen zeker! En jullie moeten ook bij ons komen!“ – riepen de gasten al vanuit de auto met de ramen open.
Naar de stad namen ze een paar enorme tassen mee met dorpsproducten en lekkernijen.
Goede mensen – de familie van mijn man!
